Το παιδί θυμώνει; Πώς βοηθάμε με τα μεγάλα συναισθήματα

Γιατί το παιδί μου έχει τόσο έντονα συναισθήματα;

Από τα τρία ως τα οκτώ, τα παιδιά νιώθουν πολύ έντονα, αλλά ακόμα χτίζουν τις δεξιότητες για να διαχειριστούν αυτό που νιώθουν. Το κομμάτι του εγκεφάλου που μας βοηθά να σταματάμε, να σκεφτόμαστε και να επιλέγουμε συνεχίζει να αναπτύσσεται για πολλά χρόνια. Έτσι, όταν το παιδί είναι κουρασμένο, πεινασμένο, απογοητευμένο ή στενοχωρημένο, το συναίσθημα ξεχύνεται πριν βρει τις λέξεις.

Τα ξεσπάσματα και οι θυμοί δεν σημαίνουν ότι είστε κακός γονιός ούτε ότι το παιδί είναι «κακό». Δείχνουν έναν μικρό άνθρωπο που χρειάζεται βοήθεια για να περάσει μέσα από ένα συναίσθημα πιο μεγάλο από τον ίδιο.

Τι να κάνετε την ώρα του ξεσπάσματος

Στη μέση ενός μεγάλου συναισθήματος, τα παιδιά δεν μπορούν πραγματικά να ακούσουν εξηγήσεις ή συμβουλές. Οι ειδικοί της παιδικής ανάπτυξης συχνά προτείνουν να εστιάζουμε πρώτα στην ασφάλεια και την ηρεμία και να μιλάμε αργότερα.

Μείνετε κοντά αν το παιδί σας θέλει δίπλα του ή λίγο πιο πέρα αν χρειάζεται χώρο. Κρατήστε τη φωνή σας χαμηλή και τα λόγια λίγα. Το ήρεμο σώμα σας στέλνει σήμα στο δικό του· αυτό λέγεται μερικές φορές συν-ρύθμιση, που απλώς σημαίνει ότι ηρεμούμε μαζί.

• Κρατήστε όλους ασφαλείς, ήρεμα και σταθερά.
• Λίγα, απλά λόγια: «Είμαι εδώ. Είσαι ασφαλής.»
• Αναπνεύστε κι εσείς αργά· το παιδί θα το προσέξει.
• Αφήστε την κουβέντα για όταν περάσει η μπόρα.

Πώς να δίνετε όνομα στα συναισθήματα μαζί με το παιδί

Όταν βάζουμε ένα συναίσθημα σε λέξεις, συχνά μικραίνει. Όταν λέτε αυτό που βλέπετε, όπως «Θύμωσες πολύ που γκρεμίστηκε ο πύργος», δείχνετε στο παιδί ότι αυτό που νιώθει έχει νόημα και ότι το καταλαβαίνετε.

Με τον καιρό, τα παιδιά αρχίζουν να χρησιμοποιούν μόνα τους τις λέξεις. Μπορείτε να βοηθήσετε μιλώντας για συναισθήματα και στις ήρεμες στιγμές: στα παραμύθια, στο τραπέζι ή για τη δική σας μέρα («Εκνευρίστηκα που άργησε το λεωφορείο, οπότε πήρα μια βαθιά ανάσα»). Μπορείτε να λέτε ότι όλα τα συναισθήματα επιτρέπονται, ενώ κάποιες πράξεις, όπως το χτύπημα, όχι.

Εξασκηθείτε στο να ηρεμείτε όταν όλοι είναι ήρεμοι

Είναι πολύ δύσκολο να μάθουμε κάτι καινούργιο στη μέση της καταιγίδας. Τα παιχνίδια με την αναπνοή, όταν τα εξασκούμε σε ήρεμες στιγμές, δίνουν στο παιδί ένα εργαλείο έτοιμο για όταν το χρειαστεί.

Κάντε το παιχνιδιάρικα και σύντομα. Εξασκηθείτε μία ή δύο φορές τη μέρα, ίσως πριν από το παραμύθι ή μετά το βούρτσισμα των δοντιών. Επαινέστε την εξάσκηση: «Έκανες τις ανάσες τόσο αργά. Το σώμα σου ξέρει πώς να ηρεμεί.»

Πώς να κάνετε τις ανάσες του ηφαιστείου στο σπίτι

Οι ανάσες του ηφαιστείου κάνουν την αργή αναπνοή μια εικόνα που καταλαβαίνουν τα μικρά παιδιά. Με τα δύο χέρια στην κοιλιά, το παιδί παίρνει ανάσα και νιώθει το ηφαίστειο να γεμίζει, ύστερα τη βγάζει αργά και αφήνει τη λάβα να δροσίσει. Μετά από τρεις ανάσες, λέει το συναίσθημα με λέξεις: «Νιώθω θυμό γιατί…»

Στην αρχή κάντε το μαζί με το παιδί, ειδικά όταν ένα συναίσθημα αρχίζει να «βράζει». Αργότερα, συχνά αρκεί ένα απαλό «Ανάσες του ηφαιστείου;» για να το θυμηθεί. Οι λέξεις μετά μετράνε όσο και η αναπνοή, γιατί βοηθούν το παιδί να καταλάβει τι έγινε μέσα του.

Μετά την μπόρα: ξαναβρεθείτε και επανορθώστε

Όταν όλοι ηρεμήσουν, μια αγκαλιά και λίγα τρυφερά λόγια βοηθούν το παιδί να νιώσει ότι η σχέση σας παραμένει ασφαλής. Μετά μπορείτε να μιλήσετε σύντομα για το τι έγινε και τι θα βοηθούσε την επόμενη φορά.

Αν υψώσατε τη φωνή σας ή χάσατε την ψυχραιμία σας, συμβαίνει σε κάθε γονιό. Ένα «Συγγνώμη που φώναξα. Ήμουν εκνευρισμένος/εκνευρισμένη και την επόμενη φορά θα κάνω κι εγώ τις ανάσες του ηφαιστείου» δείχνει στο παιδί ότι τα λάθη επανορθώνονται, κι αυτό είναι από τα πιο πολύτιμα μαθήματα.